Şehir Güvenliği Alanında Bir Erken Dönem Sivil Pratiği: “SEYFÎ AHİLİK”

Yusuf Turan GÜNAYDIN

Öz


ÖZ

Ahiliğin boyutlarından biri olarak “seyfî ahîlik” kavramının daha çok tarihî arka planı üzerinde durulmuş, bu vakıanın güncellenebilirliği hususu pek tartışılmamıştır. Elbette bu kavram Ahiliğin bütün çağlarda güncellenebilir boyutlarına (iş-ticaret ahlâkı, ustalık-çıraklık eğitimi) nazaran güncellenmesi daha zor ve üzerinde kafa yorulması gereken bir boyutudur.

Muallim Cevdet İnançalp (1883-1935) tarafından ana kaynaklar taranmak suretiyle arka planı oluşturulmuş ve “seyfî terbiye” şeklinde kullanılmış olan kavram, Ahiliğin, ticaret-güvenlik ilişkisine dair uygulamalarını yansıtan yönüyle irtibatlıdır. Tarih içinde Ahilik zaman zaman ticaret erbabının kendi güvenliklerini kendilerinin sağlaması gerektiğinde aktif bir rol üstlenmiştir. Bu bapta, üzerinde en çok durulan örnek şüphesiz Ankara Ahiliğidir.

Seyfî Ahilik, tarih içinde daha çok fetret zamanlarında görünür olmuştur. En çarpıcı örneği Selçuklu Devleti’nin tarihe karışmasından sonra Beylikler Döneminde Ankara Kalesi ve etrafında konuşlanan Ahilerde görülmüştür.

Ahilerin XIV. yüzyıl Ankara’sında kurdukları oluşum, klasik anlamda bir devlet (veya devletçik) olmadığı hâlde, ticaret erbabının bir araya gelerek, iş ve ticaret hayatını kontrol altında tutabileceğinin çarpıcı bir örneği olarak ortada durmaktadır. Fakat bu örnekten bugüne yansıtabileceğimiz bir şeylerin olup olmadığı hususunda -ferdî olmaktan çok danışmalı fikir oluşumları aracılığıyla- kafa yorulması gerekmektedir.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


KAYNAKLAR

CUNBUR, Müjgân, “Anadolu Tarihinde Ahilerin Seyfî Kolu”, Türk Kültürü, 153-155 (Temmuz-Eylül 1975) 282-287.

GÜNAYDIN, Yusuf Turan, (2015), Ahilik Araştırmaları 1913-1932, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

(TURGAL), Hasan Fehmi “Ahilere Dair Halktaki Bilgiler - III”, Halk Bilgisi Haberleri. 104 (4 Temmuz 1940) 200-202.

İmzasız, “Eski Türkiye’de İş Teşkilâtı III”. Meslek, I/18 (14 Nisan 1925) 6-7.

İmzasız, “Eski Türkiye’de İş Teşkilâtı “Eski Türkiye’de İş Teşkilâtı V.” Meslek. I/20 (28 Nisan 1925) 8.

(İNANÇALP), Muallim Cevdet “İslâm-Türk Teşkilât-ı Medeniyyesinden Ahiler Müessesesi”, Büyük Mecmûa, 9 (5 Haziran 1335-1919) 140-141.

(ULUSOY), Ahmed Tevhid , “Ankara’da Ahiler Hükûmeti”, Târîh-i Osmânî Encümeni Mecmûası. IV/19 (1 Nisan 1329 [1913]) 1200-1204.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.